Laser giao thoa hay còn gọi là Giao thoa kế có tên viết theo tiếng anh là Laser Interferometer là một thiết bị chuyên dùng trong công việc liên quan đến khoa học và kỹ thuật. Thực tế đây là hệ thống được phát triển từ những năm 1800 và thường hoạt động bằng cách kết hợp các nguồn sáng nhằm tạo ra mô hình giao thoa. Các mô hình giao thoa do hệ thống giao thoa tạo ra thường chứa thông tin được dùng để thực hiện các phép đo rất nhỏ mà không thực hiện được bằng các phương pháp khác.
Rất nhiều các nhà máy sản xuất khi tìm hiểu về máy đo 3D CMM của các hãng châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc...thường gặp khó khăn khi phải cân nhắc tìm mua loại đầu đo nào, options nào là phù hợp và kinh tế nhất. Chính vì vậy hôm nay V-Proud chúng tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm thực tế ưu điểm của TP20 và TP200 ở góc độ chuyên gia trong ngành đo lường nhằm giúp các bạn tìm được sản phẩm phù hợp với nhu cầu nhất.
Trong thế giới đo lường chính xác, việc thu thập dữ liệu kỹ thuật số không chỉ dừng lại ở việc bấm nút "quét". Quá trình vận hành máy quét 3D cầm tay, người ta thường dán các miếng dán hình tròn đen trắng lên vật thể cần đo và gọi nó là Marker. Vậy marker trong quét 3D thực sự đóng vai trò gì?
Laser giao thoa hay còn gọi là Giao thoa kế có tên viết theo tiếng anh là Laser Interferometer là một thiết bị chuyên dùng trong công việc liên quan đến khoa học và kỹ thuật. Thực tế đây là hệ thống được phát triển từ những năm 1800 và thường hoạt động bằng cách kết hợp các nguồn sáng nhằm tạo ra mô hình giao thoa. Các mô hình giao thoa do hệ thống giao thoa tạo ra thường chứa thông tin được dùng để thực hiện các phép đo rất nhỏ mà không thực hiện được bằng các phương pháp khác.
Hệ thống đo laser giao thoa được ứng dụng rộng rãi để đo cho nhiều mục đích khác nhau, từ những biến đổi nhỏ nhất trên bề mặt của sinh vật dưới kính hiển vi cho tới cấu trúc của vùng khí và bụi trong Vũ trụ. Cho tới đây hệ thống đo laser giao thoa còn có thể phát hiện những chuyển động gần như không thể được biết được do sống hấp dẫn gây ra ( 1/1000 chiều rộng của đơn vị proton). Mặc dù thiết kế khác nhau và cách sử dụng đa dạng, tất cả các hệ thống laser giao thoa đều có một đặc điểm rất chung: " đây là hệ thống chồng chất các chùm tia sáng để tạo ra một mô hình giao thoa". Cấu hình một giao thoa kế Michelson cơ bản có thể được hiểu như hiểu như hình minh họa bên dưới, trong hệ thống này gồm một nguồn sáng, một bộ tách chùm tia, 2 gương và một bộ tách sóng quang để ghi lại mô hình giao thoa.

Sơ đồ bố trí hệ thống laser giao thoa Michelson cơ bản
Thông thường các hệ thống đo laser giao thoa chỉ đo được một phép đo cơ bản nhất là đo độ thẳng ( straightness) tuy nhiên đối với dòng đo laser giao thoa API lại có khả năng giải quyết hoàn hảo 21 vấn đề sai số thông số của 6 bậc tự do ( 6DoF).
Nói qua một chút về hệ thống đo lường, căn chỉnh máy công cụ ( MTC), hệ thống đo laser giao thoa của API được nghiên cứu và phát triển từ những năm 1989 bởi Tiến sĩ Kam Lau. Ông cũng là người phát minh ra thiết bị Laser tracker và được cấp bằng sáng chế bởi NIST ( Hoa Kỳ) vào năm 1987 và cũng là người hỗ trợ các phía đơn vị khác như là Leica, Hexagon sản xuất các dòng máy Laser Tracker sau này. Với việc thúc đẩy nền công nghiệp sản xuất ngày một tăng cao, các nhà máy sản xuất ồ ạt mua thiết bị máy gia công, robot tự động hóa, việc cần một hệ thống đo nhất quán, dễ sử dụng dễ tích hợp tại Hoa Kỳ thời điểm bấy giờ là rất cần thiết. Hiểu điều đó, API Metrology đã trực tiếp nghiên cứu và cho ra mắt bộ sản phẩm MTC, trong đó có hệ thống laser giao thoa đa bậc tự do.
Điều đặc biệt của hệ thống laser giao thua của API nằm ở chỗ đây là thiết bị dễ sử dụng và phù hợp với tất cả các dòng máy công cụ từ thủ công tới máy CNC. Đối với các thiết bị laser giao thoa không phải là XD Laser, bạn sẽ mất nhiều thời gian cho các bước chuẩn bị, còn đối với XD Laser từ API, chỉ cần làm 3 bước cơ bản là: lắp đặt, set tọa độ gốc và chạy chương trình. Tất cả các bước trên chỉ tiêu tốn khoảng 10-15 phút trong tổng thời gian làm việc. Phần mềm được tích hợp sẵn các chuẩn đo lường, kiểm định theo chuẩn Quốc tế như là: ASME B5.54-2005, VDI/DGQ 3441, ISO 230-2:1998, ISO 230-2:2005...
.png)
Sai số Abbe, còn được gọi là độ lệch Abbe hoặc sai số hình sin, xảy ra trong phép đo giao thoa và các phép đo chính xác khi có sự sai lệch giữa trục đo và trục dịch chuyển. Được đặt theo tên của Ernst Abbe, sai số này phát sinh khi cảm biến đo bị lệch khỏi đường chuyển động, gây ra các sai lệch góc dẫn đến sai số đo. Trong phép đo giao thoa, ngay cả những dịch chuyển góc nhỏ cũng có thể dẫn đến sai số đáng kể nếu điểm đo không thẳng hàng với trục chuyển động. Điều này đặc biệt quan trọng trong các hệ thống yêu cầu độ chính xác cao, chẳng hạn như trong kiểm tra quang học hoặc đo lường nano. Để giảm thiểu sai số Abbe, các thiết kế hướng đến việc căn chỉnh trục tham chiếu và trục đo càng sát nhau càng tốt.
Trong phép đo giao thoa, việc đo chiều dài chính xác đặt ra một thách thức đặc biệt nếu gương phản xạ đo không thể được định vị thẳng hàng với trục chuyển động. Sự sai lệch này dẫn đến sai số Abbe, có thể ảnh hưởng đáng kể đến độ không chắc chắn của phép đo.
Nhìn chung, về mặt hình học, không thể đặt trục đo của giao thoa kế trực tiếp vào trục truyền động của vật dẫn cần đo. Khoảng cách giữa trục truyền động và trục đo, cùng với độ nghiêng của gương phản xạ, dẫn đến sai lệch đo, có thể rất lớn trong một số trường hợp và thường không được biết đến.
Sử dụng giao thoa kế laser ba chùm tia, có thể bù trừ sai số Abbe bằng toán học. Công nghệ ba chùm tia cho phép thu thập đồng thời các giá trị chiều dài và góc với độ chính xác tối đa. Điều này cho phép giảm đáng kể các sai lệch đo do độ lệch Abbe gây ra.

Máy đo giao thoa laser được sử dụng làm tham chiếu đo lường để hiệu chỉnh máy móc và xác thực độ chính xác trong sản xuất nhiều hệ thống chuyển động có độ chính xác cao. Trong điều kiện môi trường được kiểm soát, phép đo bằng máy đo giao thoa laser có thể cung cấp độ không chắc chắn đo lường thấp so với độ chính xác có thể đạt được của hầu hết các thiết bị điều khiển chuyển động thường được sử dụng. Do đó, khi các quy trình yêu cầu độ chính xác cao nhất, phép đo bằng máy đo giao thoa laser gần điểm làm việc của máy thường được sử dụng làm cơ chế phản hồi để điều khiển máy. Trong những trường hợp này, việc sử dụng phép đo giao thoa laser để mô tả đặc điểm chuyển động của máy là không hợp lý vì độ không chắc chắn đo lường của hệ thống đo lường tương đương hoặc cao hơn sai số chuyển động. Độ chính xác của chuyển động của các máy này phải được cân bằng với độ không chắc chắn trong phép đo của hệ thống phản hồi về chuyển động của điểm làm việc đã xác định.

Ngoài lỗi Abbe, lỗi hình học thứ hai xảy ra trong quá trình đo là lỗi căn chỉnh. Lỗi này phụ thuộc vào chiều dài và được xác định bằng giá trị tương đối μm/m. Tuy nhiên, đồng thời, nó rất khó phát hiện, đặc biệt là với khoảng cách đo ngắn.
Lỗi có thể xảy ra ngay cả khi chỉ căn chỉnh chùm tia laser bằng mắt thường. Nếu chùm tia trên gương đo dịch chuyển 0,5 mm từ đầu đến cuối khoảng cách đo, sẽ dẫn đến lỗi 0,5 μm/m ở khoảng cách 500 mm. Nếu quan sát thấy cùng một sự dịch chuyển ở 50 mm, lỗi sẽ lớn hơn theo tỷ lệ tuyến tính và rất cao ở mức 50 μm/m.
Sử dụng giao thoa kế laser ba chùm tia cung cấp giải pháp cho lỗi căn chỉnh, vì một số hệ thống laser ba chùm tia có tích hợp bộ phận hỗ trợ căn chỉnh giúp điều chỉnh chính xác chùm tia laser. Cùng với phần mềm phù hợp, có thể hiển thị xem trục đo có tương ứng với hướng chuyển động hay không, do đó ảnh hưởng của lỗi này trở nên không đáng kể.

Các phép đo trong các ứng dụng động thường yêu cầu thiết bị đo nhẹ để chuyển động không bị ảnh hưởng bởi trọng lượng của thiết bị. Điều này đặc biệt áp dụng cho các chuyển động nhanh, phức tạp, chẳng hạn như những chuyển động xảy ra trong nghiên cứu và sản xuất công nghiệp.
Một phương pháp sử dụng hiệu quả giao thoa kế cho các loại phép đo này là sử dụng gương phản xạ nhẹ (~25 g) với giao thoa kế laser ba chùm tia. Gương phản xạ nhẹ giúp giảm thiểu quán tính khối lượng và do đó cho phép đo nhanh và chính xác ngay cả với các chuyển động rất động.
Sử dụng chiến lược này, có thể đo được sự thay đổi góc chính xác ngay cả với chuyển động nhanh 3 m/s. Phạm vi đo góc lớn lên đến ±12,5° là có thể. Độ phân giải lên đến 0,01 μrad là có thể, và cho phép phát hiện cực kỳ chính xác những thay đổi góc nhỏ nhất.
Việc đo trong môi trường chân không loại bỏ ảnh hưởng của môi trường lên phép đo, hiện đang là giới hạn của độ không chắc chắn tối thiểu có thể đạt được trong phép đo. Các phép đo giao thoa kế trong môi trường chân không đặt ra những yêu cầu đặc biệt đối với vật liệu sử dụng và độ sạch trong quá trình sản xuất cảm biến. Các vật liệu như nhôm, thép không gỉ hoặc Invar đảm bảo tính ổn định và độ tin cậy trong môi trường chân không. Cấu trúc đầu cảm biến phải được thiết kế sao cho tránh được sự lẫn khí vào cảm biến và đạt được sự thoát khí thấp của vật liệu.
Một thách thức khác là việc xử lý cảm biến khi nó được đưa vào buồng chân không. Tốt nhất là cảm biến có thể được tách rời khỏi bộ phận dẫn điện trong quá trình bảo dưỡng, do đó giảm thiểu công sức lắp đặt.
Các giao thoa kế được thiết kế đặc biệt cho các ứng dụng chân không lên đến 1 × 10⁻⁷ mbar với các tính năng này hiện có sẵn.

Trong sản xuất bán dẫn, kiểm tra tấm bán dẫn là một quy trình quan trọng để đảm bảo các tấm bán dẫn được sử dụng cho mạch tích hợp (IC) không có khuyết tật và đáp ứng các dung sai kích thước nghiêm ngặt. Máy đo giao thoa laser đóng vai trò quan trọng trong quy trình này bằng cách cung cấp các phép đo không tiếp xúc với độ chính xác cao.Các tấm bán dẫn phải có độ dày đồng nhất và bề mặt phẳng cao để đảm bảo hiệu suất IC ổn định. Sự thay đổi về độ dày của tấm bán dẫn có thể gây ra sự cố trong quá trình quang khắc và khắc axit.
Máy đo giao thoa laser hai bước sóng thường được sử dụng để đo sự thay đổi độ dày của tấm bán dẫn với độ chính xác dưới nanomet. Bằng cách đặt tấm bán dẫn giữa hai bề mặt tham chiếu song song, sự khác biệt về đường dẫn quang học do độ dày của tấm bán dẫn được đo bằng các nguyên lý giao thoa. Giao thoa dịch pha (PSI) có thể được sử dụng để tăng độ phân giải.
Đối với việc kiểm tra khuyết tật bề mặt tấm bán dẫn, máy đo giao thoa laser có thể giúp phát hiện các khuyết tật như vết xước, vết lõm hoặc ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến hiệu suất bán dẫn. Giao thoa kế quét độ kết hợp (CSI) được sử dụng để phát hiện các khuyết tật bề mặt bằng cách quét tấm bán dẫn bằng chùm tia laser và phân tích các mẫu giao thoa phản xạ.
Giao thoa kế toàn ảnh là một phương pháp khác có thể làm nổi bật các khuyết tật bằng cách so sánh sóng mặt tham chiếu lý tưởng với sóng mặt phản xạ thực tế của tấm bán dẫn.
Để phát hiện ứng suất và biến dạng trong tấm bán dẫn (có thể dẫn đến nứt, cong vênh hoặc hỏng thiết bị trong quá trình sản xuất), giao thoa kế laser có thể được sử dụng để đo các biến dạng do ứng suất gây ra trên bề mặt tấm bán dẫn. Giao thoa kế toàn ảnh cho phép quan sát sự phân bố ứng suất trên toàn bộ tấm bán dẫn theo thời gian thực.
Giao thoa kế laser là công cụ không thể thiếu trong sản xuất chất bán dẫn để đảm bảo chất lượng tấm bán dẫn, phát hiện khuyết tật và căn chỉnh chính xác. Bằng cách tận dụng các phép đo quang học dựa trên giao thoa, các nhà sản xuất có thể đạt được độ chính xác dưới nanomet, điều này rất quan trọng đối với việc chế tạo mạch tích hợp mật độ cao.

Trong sản xuất chất bán dẫn, định vị bàn quang khắc là một trong những quy trình quan trọng nhất, vì nó quyết định độ chính xác của việc chuyển các mẫu mạch lên wafer silicon. Bàn quang khắc di chuyển wafer một cách chính xác dưới mặt nạ quang học hoặc lưới, đảm bảo rằng mỗi lớp của mạch tích hợp (IC) được căn chỉnh hoàn hảo. Giao thoa kế laser được sử dụng trong quy trình này để cung cấp độ chính xác định vị ở mức nanomet theo thời gian thực, đảm bảo rằng các bước căn chỉnh wafer và phơi sáng được thực hiện với độ chính xác cực cao.
Giao thoa kế laser hoạt động bằng cách hướng một chùm tia laser có độ kết hợp cao về phía một gương di chuyển hoặc mục tiêu phản xạ được gắn vào bàn quang khắc. Chùm tia được tách thành một chùm tia tham chiếu và một chùm tia đo, với chùm tia sau phản xạ từ bàn di chuyển. Khi bàn di chuyển, sự khác biệt pha giữa các chùm tia này thay đổi, tạo ra các mẫu giao thoa được phân tích để xác định độ dịch chuyển, vận tốc và vị trí chính xác. Các công cụ in thạch bản hiện đại, chẳng hạn như những công cụ được sử dụng trong in thạch bản cực tím (EUV), đòi hỏi độ chính xác ở mức dưới nanomet, điều này chỉ có thể đạt được với phương pháp giao thoa kế laser.
Để bù đắp cho các yếu tố môi trường như dao động nhiệt độ, thay đổi áp suất không khí và rung động, các hệ thống giao thoa kế đa trục được sử dụng. Các hệ thống này sử dụng nhiều chùm tia laser dọc theo các trục khác nhau (X, Y và đôi khi là Z) để theo dõi chuyển động theo mọi hướng. Các vòng điều khiển phản hồi tiên tiến liên tục điều chỉnh vị trí của bàn dựa trên dữ liệu giao thoa kế thời gian thực, đảm bảo rằng mọi sai lệch đều được hiệu chỉnh ngay lập tức. Mức độ chính xác này rất quan trọng trong việc duy trì độ chính xác chồng lớp—đảm bảo rằng mỗi lớp in thạch bản được căn chỉnh hoàn hảo với các lớp trước đó để ngăn ngừa các khuyết tật trong chip cuối cùng.
Ngoài ra, một số hệ thống in thạch bản sử dụng môi trường chân không để loại bỏ nhiễu loạn không khí, giúp tăng cường hơn nữa độ chính xác của các phép đo giao thoa kế laser. Trong các cơ sở sản xuất chất bán dẫn cao cấp, hệ thống định vị bàn dựa trên giao thoa kế hoạt động cùng với bộ điều khiển chuyển động tiên tiến và bộ truyền động áp điện để đạt được các chuyển động siêu chính xác. Nếu không có các thiết bị đo giao thoa laser, việc duy trì độ chính xác cần thiết cho sản xuất chất bán dẫn ở mức dưới 5nm sẽ gần như bất khả thi, dẫn đến năng suất thấp hơn và tỷ lệ lỗi cao hơn.
Bằng cách cho phép định vị tốc độ cao, siêu chính xác và có thể lặp lại, phép đo giao thoa laser đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự tiến bộ liên tục của công nghệ bán dẫn. Khi thiết kế chip trở nên phức tạp hơn, với các bóng bán dẫn ngày càng nhỏ hơn và mạch điện dày đặc hơn, nhu cầu về các hệ thống đo giao thoa chính xác hơn nữa sẽ chỉ tăng lên, đẩy giới hạn của phép đo lường và điều khiển bàn máy trong sản xuất chất bán dẫn tương lai.
Trong sản xuất chất bán dẫn, căn chỉnh mặt nạ là một bước quan trọng trong quy trình quang khắc, đảm bảo rằng mỗi lớp mẫu được căn chỉnh chính xác với các lớp trước đó trên tấm silicon. Bất kỳ sự sai lệch nào cũng có thể dẫn đến khuyết tật, làm giảm năng suất và hiệu năng của chip. Máy đo giao thoa laser đóng vai trò quan trọng trong việc căn chỉnh mặt nạ bằng cách cung cấp độ chính xác ở mức nanomet trong việc định vị mặt nạ (hoặc lưới) so với tấm wafer trước khi chiếu xạ. Điều này đảm bảo rằng các mẫu mạch được chuyển chính xác, từng lớp một, lên tấm wafer.
Hệ thống căn chỉnh dựa trên máy đo giao thoa laser hoạt động bằng cách chiếu chùm tia laser vào cả mặt nạ và tấm wafer. Hệ thống đo độ dịch chuyển tương đối giữa chúng bằng cách phân tích các mẫu giao thoa được tạo ra bởi các chùm tia phản xạ. Các vân giao thoa này cung cấp phản hồi theo thời gian thực về vị trí, cho phép hiệu chỉnh cực kỳ chính xác trước bước chiếu xạ. Máy đo giao thoa đa trục thường được sử dụng để theo dõi chuyển động theo nhiều hướng (căn chỉnh X, Y và xoay), đảm bảo sự chồng khớp hoàn hảo của các mẫu mặt nạ với các lớp đã in trước đó.
Để tăng cường hơn nữa độ chính xác căn chỉnh, đôi khi người ta sử dụng phương pháp giao thoa dịch pha (PSI). Kỹ thuật này đo lường sự khác biệt pha cực nhỏ trong ánh sáng laser phản xạ, cho phép độ phân giải dưới nanomet trong việc phát hiện lỗi căn chỉnh. Ngoài ra, giao thoa kế laser giúp bù trừ sự giãn nở nhiệt, rung động của bàn đỡ và sự trôi dạt cơ học có thể gây ra sai lệch. Các vòng điều khiển phản hồi tiên tiến liên tục điều chỉnh vị trí mặt nạ dựa trên dữ liệu giao thoa kế thời gian thực, đảm bảo rằng mọi sai lệch đều được sửa chữa ngay lập tức.
Đối với sản xuất chất bán dẫn thế hệ tiếp theo, đặc biệt là ở các nút dưới 5nm và quang khắc EUV, giao thoa kế laser là không thể thiếu. Vì các chip tiên tiến này yêu cầu dung sai chồng phủ thậm chí còn chặt chẽ hơn, việc căn chỉnh mặt nạ phải được thực hiện với độ chính xác cực cao. Việc sử dụng môi trường chân không và hệ thống cách ly rung động chủ động cùng với giao thoa kế laser càng làm tăng độ chính xác căn chỉnh, giảm thiểu các nguồn lỗi tiềm ẩn.
Nhìn chung, giao thoa kế laser cho phép căn chỉnh mặt nạ tốc độ cao, độ chính xác cao, đảm bảo rằng việc chế tạo chất bán dẫn đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt của các mạch tích hợp hiện đại. Nếu không có công nghệ này, việc đạt được độ chính xác căn chỉnh cần thiết cho các thiết bị bán dẫn đa lớp phức tạp sẽ khó khăn hơn đáng kể, ảnh hưởng đến cả hiệu suất và năng suất sản xuất.

Máy đo giao thoa laser là công cụ cơ bản trong đo lường chính xác, cung cấp khả năng đo khoảng cách, độ dịch chuyển, góc và biên dạng bề mặt không tiếp xúc với độ phân giải cao. Nguyên lý hoạt động của chúng dựa trên sự giao thoa của các chùm tia laser kết hợp, trong đó những thay đổi nhỏ về chiều dài đường truyền quang học gây ra sự dịch chuyển có thể đo được trong các vân giao thoa. Những dịch chuyển này được phân tích để xác định độ dịch chuyển ở mức dưới nanomet, khiến phép đo giao thoa laser trở thành nền tảng của các ứng dụng đo lường siêu chính xác trong sản xuất, hàng không vũ trụ, công nghệ nano và nghiên cứu khoa học.
Cơ chế cốt lõi của máy đo giao thoa laser bao gồm việc tách một chùm tia laser thành hai đường dẫn: một chùm tia tham chiếu và một chùm tia đo. Chùm tia tham chiếu di chuyển theo một đường truyền quang học cố định, trong khi chùm tia đo phản xạ từ một gương di động được gắn vào vật thể cần đo. Khi hai chùm tia kết hợp lại, chúng tạo thành một mô hình giao thoa thay đổi dựa trên sự khác biệt về đường truyền quang học do chuyển động của vật thể gây ra. Mô hình vân giao thoa thu được được phát hiện và phân tích để đo độ dịch chuyển với độ chính xác cực cao.
Trong đo lường học, giao thoa kế laser được sử dụng rộng rãi để hiệu chuẩn các chuẩn chiều dài, chẳng hạn như khối đo, máy đo tọa độ (CMM) và máy công cụ. Sử dụng giao thoa kế dị tần, chúng có thể đo độ dịch chuyển tuyến tính bằng cách đếm các vân giao thoa, với mỗi vân tương ứng với một độ dịch chuyển bằng một nửa bước sóng laser. Bằng cách theo dõi sự dịch chuyển pha bằng các kỹ thuật nội suy điện tử, các phép đo có thể đạt được độ phân giải dưới nanomet.
Các hệ thống giao thoa kế laser hiện đại sử dụng giao thoa kế đa trục để đo cả độ dịch chuyển tuyến tính và góc. Điều này rất quan trọng trong các ứng dụng như hiệu chuẩn máy công cụ, nơi cần phải tính đến các lỗi theo nhiều hướng. Sử dụng nhiều chùm tia và giao thoa kế vi sai, các hệ thống này có thể đo chuyển động nghiêng, xoay và cuộn của một hệ thống cơ khí với độ chính xác ở mức nanoradian. Cấu hình giao thoa kế Fabry-Pérot và Michelson thường được sử dụng cho các phép đo có độ ổn định cao.
Một trong những thách thức trong đo lường học chính xác là các yếu tố môi trường như dao động nhiệt độ, biến đổi áp suất không khí và độ ẩm có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của phép đo. Để khắc phục điều này, các hệ thống giao thoa kế laser sử dụng các bộ bù môi trường (ECU), đo các điều kiện khí quyển trong thời gian thực và áp dụng các hiệu chỉnh cho dữ liệu giao thoa. Ngoài ra, môi trường chân không và các hệ thống quang học ổn định nhiệt được sử dụng trong các ứng dụng độ chính xác cao, chẳng hạn như chế tạo chất bán dẫn và nghiên cứu công nghệ nano.
Giao thoa kế laser hiện được tích hợp vào các vòng phản hồi điều khiển bằng máy tính trong các hệ thống điều khiển chuyển động tiên tiến, chẳng hạn như những hệ thống được sử dụng trong các giai đoạn khắc quang bán dẫn, robot chính xác và sản xuất nano. Các hệ thống này cho phép hiệu chỉnh lỗi định vị trong thời gian thực, đảm bảo rằng ngay cả những sai lệch nhỏ nhất cũng được phát hiện và bù trừ. Sự kết hợp giữa giao thoa kế, xử lý tín hiệu số và quang học thích ứng đang thúc đẩy mức độ chính xác mới trong đo lường công nghiệp và khoa học.
![]()
Một trong những ứng dụng chính của giao thoa kế laser trong sản xuất là đo lường kích thước, nơi chúng được sử dụng để đo chiều dài, độ dày và dung sai hình học của các bộ phận. Giao thoa kế laser dị tần cung cấp các phép đo dịch chuyển theo thời gian thực, cho phép kiểm soát chất lượng trực tuyến trong dây chuyền sản xuất. Bằng cách tích hợp các hệ thống đo giao thoa vào máy đo tọa độ (CMM) và các trạm kiểm tra robot, các nhà sản xuất có thể xác minh kích thước bộ phận với độ chính xác dưới nanomet, giảm thiểu sai sót trong quá trình gia công và lắp ráp.
Gia công chính xác cao đòi hỏi định vị chính xác và điều khiển chuyển động của máy công cụ. Giao thoa kế laser được sử dụng để hiệu chuẩn máy CNC, máy tiện và máy phay, đảm bảo giảm thiểu sai số tuyến tính, góc và độ thẳng. Giao thoa kế laser đa trục theo dõi chuyển động của máy dọc theo các trục X, Y và Z, bù trừ cho sự sai lệch và ảnh hưởng của giãn nở nhiệt. Điều này cải thiện độ chính xác gia công, giảm lãng phí vật liệu và tăng tuổi thọ của máy công cụ bằng cách duy trì các điều kiện hoạt động tối ưu.
Trong các ngành công nghiệp như quang học, ô tô và hàng không vũ trụ, việc đảm bảo bề mặt nhẵn và không có khuyết tật là rất quan trọng. Giao thoa kế dịch pha (PSI) và giao thoa kế ánh sáng trắng (WLI) được sử dụng để kiểm tra độ nhám bề mặt và các khuyết tật ở cấp độ vi mô trên các chi tiết gia công, linh kiện quang học và tấm bán dẫn. Bằng cách phân tích các vân giao thoa, các hệ thống này phát hiện các biến đổi bề mặt ở cấp độ nanomet, đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng bề mặt nghiêm ngặt. Điều này đặc biệt quan trọng trong sản xuất thấu kính quang học độ chính xác cao, sản xuất cánh tuabin và đánh bóng tấm bán dẫn.
Các nhà sản xuất sử dụng màng mỏng và lớp phủ, chẳng hạn như lớp phủ chống phản xạ, chất cản quang bán dẫn và lớp phủ cứng công nghiệp, dựa vào giao thoa kế laser để đảm bảo tính đồng nhất. Giao thoa kế quang phổ và ánh sáng trắng đo độ dày lớp phủ bằng cách phân tích các mẫu giao thoa phản xạ từ các lớp vật liệu khác nhau. Điều này đảm bảo ứng dụng lớp phủ nhất quán, cải thiện độ bền và hiệu suất của sản phẩm. Hệ thống kiểm soát chất lượng dựa trên giao thoa kế được sử dụng rộng rãi trong sản xuất bán dẫn, sản xuất màn hình (màn hình OLED và LCD) và quy trình sơn ô tô.
Các dây chuyền sản xuất hiện đại tích hợp giao thoa kế laser vào hệ thống kiểm soát chất lượng tự động, cho phép phản hồi theo thời gian thực và điều chỉnh quy trình. Cảm biến giao thoa giám sát quá trình gia công và lắp ráp trong các nhà máy thông minh, đảm bảo độ chính xác liên tục mà không cần kiểm tra thủ công. Khi ngành sản xuất hướng tới Công nghiệp 4.0, các hệ thống thị giác máy và đo lường dựa trên giao thoa kế đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu lỗi và nâng cao chất lượng sản phẩm tổng thể.

Trong sản xuất và lắp ráp máy bay, tàu vũ trụ và vệ tinh, máy đo giao thoa laser được sử dụng để căn chỉnh chính xác các thành phần quan trọng. Ví dụ, trong các thiết bị quang học cho vệ tinh và kính viễn vọng, phép đo giao thoa đảm bảo rằng gương và thấu kính được định vị trong phạm vi dung sai nanomet. Máy đo giao thoa laser dị tần thường được sử dụng để căn chỉnh các hệ thống quang học đa thành phần, đảm bảo rằng tất cả các thành phần được đặt đúng vị trí để ngăn ngừa biến dạng hình ảnh hoặc mất tín hiệu. Máy đo giao thoa Fizeau cũng được sử dụng để kiểm tra chất lượng bề mặt của gương kính viễn vọng lớn và các thành phần quang học trên tàu vũ trụ.
Các cấu trúc hàng không vũ trụ phải chịu tải trọng rung động cực lớn trong quá trình phóng, bay và vận hành. Phép đo giao thoa Doppler laser (LDI) được sử dụng rộng rãi để đo các chế độ rung động theo thời gian thực trong cánh máy bay, cánh tuabin và các thành phần tàu vũ trụ. Bằng cách phân tích các vân giao thoa gây ra bởi chuyển động động học, các kỹ sư có thể phát hiện tần số cộng hưởng, sự mỏi cấu trúc và các điểm hỏng hóc tiềm tàng. Kỹ thuật đo không tiếp xúc này cho phép theo dõi chính xác các hiệu ứng giãn nở nhiệt, biến dạng vật liệu và ứng suất khí động học trong thử nghiệm đường hầm gió và chẩn đoán trên chuyến bay.
Các giao thoa kế laser đóng vai trò quan trọng trong các hệ thống dẫn đường quán tính (INS) được sử dụng trong máy bay, tàu ngầm và tên lửa dẫn đường. Con quay hồi chuyển laser vòng (RLG) và con quay hồi chuyển sợi quang (FOG) dựa trên nguyên lý giao thoa để phát hiện chuyển động quay với độ nhạy cực cao. Các hệ thống này hoạt động bằng cách đo hiệu ứng Sagnac, trong đó một chùm tia laser được chia thành hai đường truyền ngược chiều nhau sẽ trải qua sự dịch pha tỷ lệ thuận với vận tốc quay. Điều này cho phép dẫn đường chính xác ngay cả trong môi trường không có GPS, đảm bảo hiệu chỉnh quỹ đạo chính xác trong các ứng dụng quốc phòng tầm xa.
Trong các sứ mệnh không gian và máy bay tốc độ cao, vật liệu trải qua những biến động nhiệt cực độ, có thể gây ra sự giãn nở và co lại. Giao thoa kế laser được sử dụng để đo hệ số giãn nở nhiệt của vật liệu hàng không vũ trụ với độ chính xác nanomet. Các kỹ thuật giao thoa ánh sáng trắng và giao thoa dịch pha (PSI) giúp phát hiện các biến dạng vi mô trong vật liệu composite, đảm bảo rằng các cấu kiện kết cấu có thể chịu được các điều kiện môi trường khắc nghiệt. Các thử nghiệm này rất quan trọng cho việc phát triển các vật liệu hàng không vũ trụ nhẹ, độ bền cao được sử dụng trong máy bay và phương tiện vũ trụ thế hệ tiếp theo.
Máy giao thoa kế tiêu chuẩn đã được sử dụng hơn 100 năm để đo chính xác độ dịch chuyển. Máy giao thoa kế laser là một phát triển tương đối gần đây, sử dụng nguồn sáng laser thay vì nguồn sáng thông thường được sử dụng trong máy giao thoa kế tiêu chuẩn. Nguồn laser mở rộng phạm vi đo của thiết bị một cách đáng kể trong khi vẫn duy trì độ phân giải đo tương tự như máy giao thoa kế tiêu chuẩn. Đây là thiết bị đáng tin được dùng trong nhiều ứng dụng của các ngành nghề khác nhau.
API XD Laser là hệ thống giao thoa laser đa trục thế hệ mới được phát triển bởi tập đoàn đo lường API (Automated Precision Inc. – Mỹ). Đây là một trong những giải pháp kiểm định và hiệu chuẩn thiết bị cơ khí chính xác hàng đầu thế giới, sở hữu khả năng độc đáo: thu thập đồng thời lên đến 6 bậc tự do (6 Degrees of Freedom - 6 DoF) chỉ trong một lần gá đặt duy nhất.
Thay vì phải tốn hàng giờ đồng hồ để tháo lắp, căn chỉnh lại gương phản xạ cho từng thông số đo riêng biệt như các hệ thống laser giao thoa truyền thống, API XD Laser có thể ghi nhận tức thì toàn bộ các sai số hình học bao gồm: vị trí tuyến tính, độ thẳng ngang/dọc, và các sai số góc (Pitch, Yaw, Roll). Thiết bị là giải pháp không thể thiếu trong việc kiểm định định kỳ, hiệu chuẩn bù trừ sai số cho các dòng máy công cụ CNC (máy phay, tiện, doa, xọc), máy đo tọa độ CMM, robot công nghiệp và hệ thống dẫn hướng tuyến tính trong ngành chế tạo máy, hàng không vũ trụ và bán dẫn.
(84) 896 555 247