Khi nhắc đến độ chính xác tuyệt đối trong quang học và đo lường công nghiệp, cái tên đầu tiên xuất hiện trong tâm trí các kỹ sư và nhà khoa học trên toàn thế giới chính là ZEISS (Carl Zeiss). Trải qua hơn 175 năm tồn tại và phát triển, từ một xưởng cơ khí chính xác nhỏ bé tại thành phố Jena (Đức) cho đến một tập đoàn công nghệ toàn cầu, ZEISS đã không ngừng định hình lại cách chúng ta nhìn nhận thế giới và kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Chỉ trong vòng chưa đầy 24 tiếng kể từ khi Renishaw tung ra teaser đầu tiên về dòng sản phẩm mới mang tên RMP400S, giới kỹ sư đo lường và gia công cơ khí chính xác toàn cầu đã thực sự được một phen xôn xao. Là một kỹ sư Quản lý Chất lượng nhiều năm bám trụ tại xưởng sản xuất, tôi hiểu rằng mỗi khi Renishaw ra mắt một thiết bị mới, đó không chỉ là sự nâng cấp phần cứng đơn thuần, mà là một sự dịch chuyển về triết lý sản xuất.
Gần đây, giới công nghệ đo lường công nghiệp đã được một phen xôn xao khi Renishaw chính thức giới thiệu dòng sản phẩm hoàn toàn mới: Đầu đo RUP60 độ dày bằng sóng siêu âm lắp trực tiếp trên máy công cụ.
Việc đo lường trong ngành gia công cơ khí chính xác là một phần rất quan trọng trong quá trình sản xuất. Để áp dụng đo lường một cách hiệu quả người ta đã và đang sử dụng các tiêu chuẩn cho GD&T để nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng, giảm thiểu chi phí.
Việc đo lường trong ngành gia công cơ khí chính xác là một phần rất quan trọng trong quá trình sản xuất. Để áp dụng đo lường một cách hiệu quả người ta đã và đang sử dụng các tiêu chuẩn cho GD&T để nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng, giảm thiểu chi phí. Vậy GD&T là gì và tại sao lại cần phải học để có thể theo kịp với các tiêu chuẩn quốc tế, hãy cùng V-Proud tìm hiểu thông qua bài viết này nhé.
GD&T là viết tắt của Geometric Dimensioning and Tolerancing, là “ngôn ngữ đồ họa” nhằm thể hiện kích thước hình học mà các kỹ sư có thể dùng để mô tả chính xác và hợp lý các đặc tính của sản phẩm thông qua bản vẽ.
Bảng tổng hợp 14 đặc điểm dung sai kích thước hình học theo tiêu chuẩn ASME Y14.5
Chi tiết sẽ hoàn toàn không có giá trị khi nó đứng 1 mình, nó chỉ có ý nghĩa khi nó đứng cùng nhau, ghép với nhau để tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh. Lấy ví dụ về động cơ máy bay, một động cơ máy bay thông thường có đến 25,000 đến 45,000 chi tiết lắp ghép, và mỗi chi tiết được gia công một cách chính xác để đảm bảo cho sự vận hành của nó.
Hình ảnh minh họa các chi tiết của một động cơ máy bay
Trên thực tế nếu chỉ dùng dạng kích thước khoảng cách từ vị trí nọ sang vị trí kia như truyền thống thì không thể nào mô tả hết được ý đồ của thiết kế, chức năng của sản phẩm. Và nó cũng KHÔNG đảm bảo được rằng chi tiết có thể lắp ghép được với nhau hay không.
Để hiểu đúng và áp dụng được GD&T vào trong công việc, thì từ người thiết kế, đến thợ gia công và kỹ thuật viên đo lường chúng ta cần học về các thuật ngữ, định nghĩa, quy luật,… để có thể áp dụng và tuân theo nó một cách thống nhất, ví dụ như các biểu tượng như bên dưới đây.
Một số ký hiệu thường dùng trong các tiêu chuẩn cho GD&T
Để hình dung một cách rõ hơn thì ta lấy một ví dụ cho một sản phẩm cần lắp ghép như sau: Để chi tiết này có thể lắp ráp với một chi tiết khác, người ta phải kiểm soát đường cong biên dạng này, độ sai lệch vị trí, độ vuông góc tại nơi mà 2 bề mặt tiếp xúc với nhau so với một datum chuẩn. để đảm bảo chắc chắn chi tiết có thể lắp ghép được.
Một ví dụ về kiểm soát các dung sai hình học (sai lệch vị trí, biên dạng và độ vuông góc) của một chi tiết
Quý khách hàng quan tâm khóa học GD&T cơ bản của V-Proud, vui lòng liên hệ hotline (+84) 896 555 247 để được tư vấn và giải đáp.
#GD&T #kienthucdoluong #banvekythuat #V-Proud #daotaodoluong #AMSE
(84) 896 555 247
Tiếng Việt
English